پاسخ به سوالات اخلاقی

عناوین یادداشت‌ها

  • بصیرت چگونه حاصل مىشود؟ چهارشنبه 27 مهر‌ماه سال 1384 17:53
    بصیرت به معنى دانایى، بینایى، بینایى دل، هوشیارى، زیرکى و یقین است.(1) نزد اهل معنا، نیرویى نهانى و قوّهاى قلبى است که در شناخت حقایق تا عمق وجود و باطن ذات آن رسوخ مى کند. شاه نعمت اللَّه ولى و برخى از اهل معرفت(2) مى گویند: »بصیرت قوّه قلبى یا نیرویى باطنى است که به نور قدس روشن گردیده و از پرتو آن، صاحب بصیرت،...
  • درباره ساده زیستى رهبر جامعه اسلامى قدرى توضیح دهید چهارشنبه 27 مهر‌ماه سال 1384 17:47
    . یکى از ارزشهایى که در آموزههاى دینى بدان سفارش شده، ساده زیستى است، ولى التزام مدیران حکومتى - به ویژه رهبر جامعه اسلامى به آن - از اهمیّت ویژهاى برخوردار است. عوامل زیر مى توانند فلسفه زهد رهبر جامعه اسلامى باشند: 1- همدردى با محرومان در جامعهاى که مردم به دو گروه برخوردار و محروم تقسیم مى شوند، محرومان از دو جهت...
  • آیا تحمل بیماری های بدون علاج موجب پاک شدن گناه می شود؟ چهارشنبه 27 مهر‌ماه سال 1384 17:23
    از متون دینی استفاده می شود که تحمل بیماری برای خدا هم موجب پاک شدن گناه می شود و هم ثواب اخروی را به دنبال دارد. پیامبر اکرم (ص) فرمود: «السقم یمحو الذنوب؛(1) بیماری گناهان را نابود می کند». در حدیث دیگری از حضرت نقل شده . «لحظه ها و ساعت هایی که انسان گرفتار همّ و غم ها است، ساعات کفارة گناهان است».(2) از این گونه...
  • چرا انسان های مؤمن باید بیشتر درد و سختی تحمل کنند؟ چهارشنبه 27 مهر‌ماه سال 1384 17:18
    انسان از آغاز زندگى حتى از لحظه‏اى که نطفه او در قرارگاه رحم واقع مى شود، مراحل زیادى از مشکلات و درد و رنج‏ها را تحمل مى کند تا متولد مى شود. بعد از تولد در دوران طفولیت و سپس جوانى و از همه مشکل‏تر در دوران پیرى، با انواع مشقت‏ها و رنج‏ها رو در رو است. این طبیعت زندگى در دنیا است و کم و بیش شامل همه انسان‏ها مى شود...
  • در مورد مقام صبر توضیح دهید؟ چهارشنبه 27 مهر‌ماه سال 1384 12:00
    صبر در قرآن مجید بیش از هفتاد بار تکرار شده، در حالى که هیچ یک از فضایل انسانى به این اندازه مورد تأکید قرار نگرفته، و این حاکى از اهمیت صبر است. در این باره روایات زیادى نیز از معصومان نقل شده که در برخى از کتب، به نُهصد حدیث رسیده است. در اهمّیت صبر و مقام صابران همین بس که قرآن مجید اجر آن را بى حساب مى داند:...
  • درمورد جایگاه و مقام انسان توضیح دهید؟ چهارشنبه 27 مهر‌ماه سال 1384 11:49
    ارزش و مقام انسان در چند محور قابل بررسى است: 1 - کرامت ذاتى؛ انسان کرامت ذاتى دارد که این نوع کرامت حاکى از عنایت ویژه پروردگار به آدمى و به اختیار انسان ربطى ندارد؛ یعنى انسان چه بخواهد و چه نخواهد، از این کرامت برخوردار است. قرآن مجید در این باره مى‏فرماید: "ما بنى‏آدم را کرامت بخشیدیم و آنان را بر صحرا و دریا مسلط...
  • آیا براى انسان مانند سایر موجودات، حدى براى کمال است؟ چهارشنبه 27 مهر‌ماه سال 1384 11:45
    از آن جا که مقصد انسان، خدا و تقرب به او است و خدا وجودى بى نهایت است و آن بى نهایت، حدى ندارد (که آن را نقطه نهایى کمال و پرواز انسان بدانیم)(1) پس باید بگوییم زمینه‏هاى تکامل انسان حد و حصر ندارد و نمى‏توان نقطه مشخصى را تعیین کرد. قرآن مجید مى‏فرماید: "یا ایّها الانسان انک کادح الى ربک کدحاً فملاقیه؛ اى انسان! تو...
  • چشم شورى و چشم زدن و راه مقابله با آن چیست؟ چهارشنبه 27 مهر‌ماه سال 1384 11:34
    بسیارى از مردم اعتقاد دارند برخى چشم‏ها اثرى خاصى دارند که در صورت نگریستن به هر چیزى، در آن اثر گذاشته، اگر جاندار باشد، بیمار یا دیوانه یا بى جان گشته، و اگر اشیا باشد در هم شکسته مى‏شود. این امر ممکن بوده و قابل انکار نمى‏باشد. چشم زخم در آیات و روایات‏: در عصر پیامبر(ص) میان قبیله بنى اسد بد چشمانى بودند که...
  • آیا لقمة حرام مى تواند در بزهکارى هاى سنگین فرزندان تأثیر گذار ب شنبه 23 مهر‌ماه سال 1384 21:51
    یکى از خدمات بزرگ پیامبران الهى خصوصاً پیامبر گرامى اسلام(ص) و أئمة معصومین(ع)، راهنماى بشر در مواد غذایى بود. پیشوایان مذهبى از دیر زمان مأکولات را به ناپاک و پاک تقسیم کردند. نه تنها غذا روى جسم و بدن آثار خوب و بدى دارد بلکه از نظر معنوى و اخلاقى در روان بشر و فرزندان نیز آثار مطلوب یا نامطلوبى مى گذارد. این أمر...
  • آیا مَثَل «خواهی نشوی رسوا، همرنگ جماعت شو»را صحیح می دانید جمعه 15 مهر‌ماه سال 1384 18:37
    ابتدا باید توجه داشت که این تنها یک ضرب المثل است و حکم قطعی عقلانی یا حکم شرعی نیست که لازم باشد تا آن را به هر گونه که شده حفظ کرد. با صرف نظر از این مسئله، این ضرب المثل به عنوان یک مسئلة رایج در جامعة ما، دو معنا می‌تواند داشته باشد: 1ـ گاهی انسان در جامعه ای زندگی می‌کند که ارزش و سنت های مشروع و مقبول در آن...
  • جوانان چگونه از خدا بخواهند که آنان را عاقبت به خیر کند؟ جمعه 15 مهر‌ماه سال 1384 18:17
    جوانان باید با زبان حال و قال از پیشگاه خدا عاقبت به خیرى را تمنا کنند، چنان که حضرت یوسف به پیشگاه حضرت احدیت عرض کرد: «أنت ولیّ فى الدنیا والاخرة توفّنى مسلماً و ألحقنى بالصالحین؛ بار الها، تو صاحب اختیار من در دنیا و آخرتی. از تو مى خواهم که مرا مسلمان بمیرانى و به صالحان ملحق سازی». [۱] علاوه بر دعا و تضرع باید...
  • آیا زن باید «شیردل و نترس» یا «بزدل و ترسو» یا «متعادل» باشد؟ جمعه 15 مهر‌ماه سال 1384 17:56
    زن مانندمرد باید اخلاق و صفات نیکوی باطنی داشته باشد، امّا متناسب با خودش، چون وظائف زن و مرد به تناسب وضع جسمانی و روانی آنان است؛ بنابراین هر کدام به تناسب وضع جسمانی و روانی خود باید اخلاق و صفات خویش را تنظیم کرده و به اخلاق پسندیده خود را بیاراید. در بسیاری از صفات نیک و بد مرد و زن با هم اشتراک دارند، اما در...
  • در مورد حیای زنان طبق دیدگاه معصومان(ع) توضیح دهید؟ جمعه 15 مهر‌ماه سال 1384 17:48
    در آموزه های دینی تشکیل جامعه آرمانی و حفظ کرامت انسانی از اهمیت ویژه ای برخوردار است؛ از این رو همة انبیا و بزرگان دین در صدد تربیت انسان ها و تشکیل جامعه ای مبتنی بر خدا محوری و دین مداری بوده اند. برای ایجاد جامعه‌ای مطلوب، نخست باید با آسیب ها مبارزه شده و به مؤلفه و شاخصه های جامعه مطلوب توجه خاص صورت گیرد و...
  • معرفتی که انسان را از گناه باز می دارد کدام است ؟ جمعه 15 مهر‌ماه سال 1384 17:17
    معرفتی که انسان را از گناه باز دارد و با تمام وجود، حضور پروردگار را احساس نماید، معرفت ناب و حقیقی یعنی معرفت شهودی است که در پرتو علم حضوری و ارتباط آگاهانه با خداوند حاصل می گردد. عقل و براهین عقلی نمی تواند شناخت عینی و حقیقی از خداوند در اختیار انسان بگذارد، هر چند شناخت مفهومی که توسط عقل ارائه می‌شود،‌ ارزشمند...
  • سیره اهل بیت(ع) در مورد خدمت رسانى به مردم را توضیح دهید. جمعه 28 مرداد‌ماه سال 1384 18:12
    . یکى از ویژگى‏هاى مهم اهل بیت(ع) خدمت به بندگان خدا است. این خدمت رسانى در قالب‏هاى مختلف مانند تعلیم و هدایت، عمران و آبادانى، حمایت از محرومان و صدقه دادن، انفاق نمودن، و وقف نمودن زمین و... ظهور مى نمود. بر اساس خدمت رسانى اهل بیت0ع) بود که آیات متعددى در شأن اینان نازل شد.(1) برخى ائمه(ع) موقوفاتى داشتند که جهت...
  • چگونه مى توان مردم دارى نمود ؟ جمعه 28 مرداد‌ماه سال 1384 17:52
    . منظور از <مردم دارى > چیست ؟ اگر منظور این است که چگونه مى توان رفتار کرد تا همهء مردم از آدم راضى وخشنود باشند و انسان محبوب دل همهء انسان ها گردد, باید گفت : چنین کارى و جلب دوستى طبقات مختلف وصاحبان ایده هاى متفاوت از کسى برمى آید که متظاهر و دروغگو باشد و با هر کس مطابق میلش بگوید وبنمایاند, ولى انسان هدف...
  • چگونه مى توان قید این دنیا را زد و به خداوند منان نزدیک شد؟ جمعه 28 مرداد‌ماه سال 1384 17:42
    دنیا و مال دنیا که محل و وسیلهء زندگى انسان است , وضعى معماگونه دارد, زیرا رسیدن یا نرسیدن به آن ,در زندگى آدمى و هستى و حالات او اثر دارد. اگر مال دنیا به دستش نیاید, مبتلا به فقر مى شود که همسایه ءنزدیک و دیوار به دیوار کفر است . در نتیجهء فقر, انواع حالات دیگر از ناامیدى , اندوه و غم , احساس و سستى و خوارى , شک و...
  • معناى ترس از خداوند را توضیح دهید؟ پنج‌شنبه 20 مرداد‌ماه سال 1384 16:17
    ترس به معناى بیم و هراس، یکى از حالات نفسانى است که باعث گریز از خطر یا آمادگى در مقابل خطر مى گردد. این خصیصه به خودى خود امرى مفید است که باعث بر حذر داشتن انسان از خطرات پیرامون وى مى گردد. ترس در زبان عربى »خوف« و »خشیت« نامیده مى شود. در بین انسان‏ها، از کسانى ترس و هراس باید داشت که قیافه‏اى ترسناک دارند یا ظالم...
  • اثرات منفى دعاى دعانویسان چگونه از بین می رود؟ جمعه 17 تیر‌ماه سال 1384 18:17
    . توکّل به خدا و تأثیر نپذیرفتن از تلقین و استناد ندادن بى دلیل هر چیزى به چیز دیگر، مى تواند انسان را در مقابل مشکلات پیروز و سربلند کند. انسان با خواندن سوره‏هاى ناس و فلق، نیز آیة الکرسى و اعتماد و توکل به ذات اقدس حق و ارتباط قوى‏تر با خدا، از گزند انسان‏ها و شیاطین و اشرار در امان خواهد ماند. »قل أعوذ بربّ الفلق،...
  • آیا دعاى دعانویس بخت و سرنوشت کسى را تغییر مى دهد؟ جمعه 17 تیر‌ماه سال 1384 18:12
    سرنوشت انسان‏ها در دست خدا و در گرو عمل آدمى است. این که بخت کسى را بسته‏اند، اعتقادى عوامانه و مردود است. انسان‏ها به دلایل خاص و بعضاً نامعلوم، در طول زندگى خود دچار تحوّلاتى مى شوند که در عالم خلقت، امرى طبیعى ومتداول به نظر مى رسد. بعضى داراى همسر خوب و زندگى مرفه مى شوند و بعضى کاملاً برعکس. بعضى بسیار دیر ازدواج...
  • آیا دعا نویسى درست است و اثر دارد؟ جمعه 17 تیر‌ماه سال 1384 18:07
    دعا در معناى عام که به هرگونه توسل و توجه عابد به معبود گفته مى شود؛ تنها سبب اتصال روحانى و معنوى بین خالق و مخلوق است. نیازمندى، علت و دلیل اصلى توجه انسان‏ها به مبدأ و مقصدى است که خود آگاه و ناخود آگاه انتخاب مى شود. خود آگاه براى افرادى است که روح دعا در اعماق جانشان ریشه دوانده و ناخود آگاه براى غافلان است که به...
  • چه کار کنیم که دیگر گناه نکنیم؟ جمعه 17 تیر‌ماه سال 1384 17:52
    عامل اصلی بدبختی آدمی گناه است و اگر انسان بخواهد از گناه دوری کند و از این سمّ مهلک نجات یابد، رعایت نکات زیر ضروری است : أ‌) تصمیم جدی و قاطع بر گناه نکردن؛ تا انسان عزم راسخ بر ترک گناه نداشته باشد، چندان توفیقی در عدم ارتکاب گناه به دست نمی آورد . ب‌) توجه کامل به این که خداوند در همه حالات آگاه و ناظر بر اعمال ما...
  • همسرم از رزق و روزی در آینده نگران است مرا راهنمایی کنید جمعه 3 تیر‌ماه سال 1384 10:32
    تدبیر و آینده‌ نگری‌ لازمة‌ زندگی‌ عاقلانه‌ و سالم‌ برای‌ همه‌ انسان‌ها است‌ و اسلام‌ این‌ موضوع‌ را با اهمیت‌ شمرده‌ است‌، ولی‌ آینده‌ نگری‌ با نگرانی‌ از آینده‌ تفاوت‌ دارد. ما باید به‌ فکر آینده‌ خود و فرزندانمان‌ باشد آ اما نباید از آینده‌ هراسی‌ داشته‌ باشیم‌، زیرا ترس‌ و نگرانی‌ از آینده‌، ما را از زندگی‌ در...
  • چگونه انسان می تواند در نماز حضور قلب داشته باشد؟ جمعه 3 تیر‌ماه سال 1384 10:11
    حضور قلب مراتبی دارد: 1- شخص نمازگزار اجمالاً بداند که با خداوند سخن می گوید و حمد و ثنای او می کند، اگر چه به معنای الفاظ توجه نمی کند. 2- علاوه بر مرحلة قلبی، به معانی کلمات و اذکار نیز توجه داشته باشد و بداند که چه می گوید. به این مرتبه روایتی از امام صادق(ع) اشاره دارد: «هر کس دو رکعت نماز بخواند، در صورتی که...
  • راهى که ما را از گناه دور می‌کند کدام است؟ جمعه 27 خرداد‌ماه سال 1384 13:58
    گناه عبارت از مخالفت با قوانین الهى و پیروى بدون قید و شرط از تمایلات و هوای نفس است،‌شخص به وسیله نامه از ابوذر تقاضاى اندرز و نصیحت جامعى کرده بود، ابوذر در پاسخ فقط یک جمله کوده‌نوشت: «‌با آن کسى که بیش از همه مردم او را دوست می‌داری، بدى و دشمنى مکن». نامه را براى شخص فرستاد‌آن شخص بعد از آن نامه ابوذر را باز کرد...
  • چگونه توبه محقق می شود ؟ جمعه 20 خرداد‌ماه سال 1384 18:47
    توبه شعبه‌اى از فضل عظیم الهى از رحمت بى منتهاى خداوند است که به روى بندگان خود باز فرموده‌است. حقیقت توبه عبارت است از پشیمانى از گناه از جهت زشتى آن نزد خداوند از این‌رو بر انسان گناه‌کار‌هیچ‌گاه نباید مأیوس از رحمت خداوند باشد چون اگر درهاى بازگشت به روى او بسته باشد براى همیشه از‌پیمودن راه سعادت و بندگى باز خواهد...
  • با این که خداوند نیاز به عبادت ما ندارد چرا باید عبادت کنیم؟ جمعه 20 خرداد‌ماه سال 1384 18:37
    خداوند غنى با لذات است، و وجودى است بى نهایت از تمام جهات و چنین وجودى کمبودی در آن‌راه ندارد تا بخواهد با آفرینش خلق، کمبود و نیازى را بر طرف سازد و از طرفی خداوند حکیم است و همه‌کارهایش و از جمله خلقت انسان داراى هدف می‌باشد . ‌قرآن می‌فرماید: «‌یا ایها الناس انتم الفقراء الى ا‌لله و ا‌لله هو الغنی الحمید؛ ‌اى مردم...
  • با مشکل حسد چگونه رو به رو شوم؟ یکشنبه 15 خرداد‌ماه سال 1384 18:00
    برای درمان بیماری های جسمی و روحی، قدم نخست شناخت بیماری است که بحمدلله شما این قدم را به خوبی برداشته اید و به ضعف اخلاقی و بیماری قلبی خود که حسادت است، پی برده و به دور از خودخواهی به آن اعتراف کرده اید. اما این اندازه کافی نیست، باید گام های مهم تری را بردارید و بکوشید از تقویت و رشد حسادت جلوگیری کنید که هر چه...
  • چه کنم که غرور و خودخواهی نداشته باشم؟ یکشنبه 15 خرداد‌ماه سال 1384 17:48
    یکی از رذایل اخلاقی که نه تنها میان علمای اخلاق مشهور است، بلکه میان توده ها نیز از جمله صفات زشتِ شناخته شده است، «غرور» است. این صفت رذیله موجب از خود بیگانگی و جهل نسبت به خویشتن و دیگران و فراموش کردن موقعیت فردی و اجتماعی خود و غوطه ور شدن در جهل و بی خبری است. غرور انسان را از خدا دور می کند و به شیطان نزدیک می...
  • انسان چگونه به صفت حیوانیت متصف مى شود؟ یکشنبه 15 خرداد‌ماه سال 1384 11:45
    از قرآن مجید استفاده مى شود که علّت اساسى خروج انسان از انسانیت، غفلت از خدا است: «براى جهنم بسیارى از جن و انس آفریده‏ایم. زیرا دل هایى دارند که با آن نمى فهمند و چشم‏هایى که با آن نمى‏بینند و گوش هایى که با آن نمى شنوند. آنان مانند چهارپایانند، بلکه گمراه ترند. آنان غفلت زدگان هستند».(1) کسانى که تنها به خواب و خور...